adalet benim hakkımı ezebilir mi

Yukarıdaki karikatürün bize anlatmak istediği mesaj ilk bakışta çok net. İnsanların neredeyse tamamı  karikatüre şu hikayeyle bakıyor:

Bir spor karşılaşması var, insanlara dağıtılan kutular var. Uzun boylu olanın boyu maçı kutu olmadan da izleyebilecek kadar uzun. Ortadaki bir kutuyla izleyebiliyor. En kısa boylu çocuksa en az iki kutu olmadan maçı izleyemiyor. YAPMAMIZ GEREKEN NE? dediğimizde karikatürün ikinci kısmına kendimizi, vicdanımızı çok yakın buluyoruz. Uzun boylu adamın kutusunu alıp, kısa boylu çocuğa vermeyi adalet olarak tanımlıyoruz.

PEKİ, ADALETİN TANIMI BU KADAR BASİT Mİ?
bunu yaparken sadece bir resim görüyoruz, bir hikaye yaratıyoruz ve adaletin bu olduğunu söylüyoruz. Hayat böyle mi?

Şimdi farklı bir hikaye yazalım bu karikatüre...
İnsanlar günler öncesinden bu spor müsabakasının heyecanını yaşıyor. Uzun boylu olan adam çok heyecanlıdır, herkese bir kutu dağıtılacağı ve bu kutuyla maçı çok net ve rahat bir şekilde izleyeceği için çok mutludur. Yerini günler öncesinden sevinçle ayırtmıştır. Kısa boylu adam da çok heyecanlıdır, izlemeyi çok ister. Ancak verilecek bir kutunun bile maçı görmesine yetmeyeceğini bilir ve üzülür. Buna rağmen evindeki televizyondan izlemeyi seçmek yerine günler öncesinden biletini alır.  Maç günü gelir ve herkes stadyumdadır. Uzun boylu adam tam istediği gibi net bir şekilde maçı izlerken, kısa boylu adam hiçbir şey göremeyip üzülmektedir. İşte tam o sırada bir polis (burada polis biz oluyoruz) bu durumun adaletli olmadığını söyleyip uzun boylu adamın altındaki kutuyu ona hiç sormadan alıyor ve kısa boylu adamın altına koyuyor.
(uzun boylu adam kutusunu kendi isteğiyle vermiyor)
Polis iyi olanı yapıyor, peki adalet iyi olanı yapmak mıdır?
Adalet birinin olanı diğerine verme hakkına sahip midir?

Bu karikatürü yorumlama biçimimiz bizim aslında kim olduğumuzla ilgili. Eğer hayatımızın herhangi bir döneminde önemli bir eksiklik ya da bir kayıp yaşadıysak kendimizi kısa boylu adam yerine koyup adaletin bize fayda sağlaması gerektiğine inanarak bir hikaye yaratıyoruz.
Peki, sizin olanı, kazandığınız bir şeyi bir başkası fayda sağlasın diye vermiyorsanız bu adaletsizlik mi oluyor?

Bu karikatüre binlerce hikaye yazabilirsiniz, kiminde uzun boylu adama adaletsizlik etmiş olursunuz, kiminde kısa boylu adama. Birine fayda sağlarken diğerinin faydasını azaltıyor, ya da hepsinin faydasını en aza indiriyor olabilirsiniz.

Peki, adaletli olan benim yazdığım hikayedir demek ne kadar adil olur?